sobota, 31 sierpnia 2013

Krzyż na Giewoncie. Jego historia.


"Kiedy się kończył wiek XIX a rozpoczynał współczesny, ojcowie wasi, na szczycie Giewontu ustawili krzyż.
Ten krzyż tam stoi i trwa. Jest niemym ale wymownym świadkiem naszych czasów.
Rzec można, że ten jubileuszowy krzyż, patrzy w stronę Zakopanego i Krakowa i dalej w kierunku Warszawy i Gdańska
Ogarnia całą naszą ziemię od Tatr po Bałtyk."
                                                                    
                                                                                       JAN PAWEŁ II - Zakopane 06.06.1997 r.



Inicjatorem wzniesienia Krzyża na Giewoncie (1894 m n.p.m.) był ks. Kazimierz Kaszelewski. W Roku Jubileuszowym 1900 odbył on podróż do Rzymu. Widział we Włoszech krzyże wzniesione na wielu szczytach, m.in. na Wezuwiuszu. Po powrocie do kraju zachęcony przez kilkunastu swoich parafian, powziął myśl umieszczenia podobnego, monumentalnego krucyfiksu na najwyższym szczycie górskim na terenie parafii zakopiańskiej, a więc na Giewoncie. Do realizacji tego zamierzenia przystąpiła fabryka materiałów żelaznych Józefa Góreckiego w Krakowie. Dwóch górali pracując przez siedem dni wykuło w skale szczytu odpowiedniej głębokości jamę pod fundament przyszłego krzyża. W międzyczasie fabryka krakowska przygotowała 400 elementów żelaznej konstrukcji krzyża, które przywieziono do Zakopanego.
3 lipca 1901 roku, 500 górali na 18 wozach przywiozło je wraz z 400 kg cementu i 12 płóciennymi konwiami wody pod Giewont na wysokość tzw. Piekiełka. Dalej wszystko niesiono na plecach na sam szczyt góry. Początkowo przy budowie fundamentów i osadzaniu w nich dolnej partii krzyża pracowało 6 górali, proboszcz i właściciel fabryki krakowskiej ze swoim pomocnikiem. W drugim etapie robót, polegającym na montażu górnych części ażurowej konstrukcji krzyża, pracowało przez 7 dni już tylko dwóch górali i robotnik z fabryki.

Ostatecznie zmontowany krzyż ma 17,5 m wysokości, z czego 2,5 m jest wkopane w skały, poprzeczne ramię rozpostarte jest na 5,5 metra. Całość konstrukcji waży 1819 kg.
Na skrzyżowaniu ramion znajduje tarcza z napisem, jaki ułożył Ojciec Święty dla krzyży jubileuszowych: "Jezus Christo Deo, restitutae per ipsum salutatis MCM".
U podstawy krzyża umieszczono tablicę z napisem: " Zbawicielowi Świata na przełomie wieków 1900/1901 wystawiła Krzyż ten parafia zakopiańska ze swoim proboszczem, wykonany w fabryce Józefa Góreckiego w Krakowie"
Poświęcenia krzyża 19 sierpnia 1901 roku dokonał uroczyście ówczesny kanclerz w Kurii Biskupiej w Krakowie, późniejszy biskup Bandurski przy udziale 300-osobowej pielgrzymki.

W 1975 roku dokonano renowacji krzyża. Ks. proboszcz  Władysław Curzydło zorganizował 12-osobową grupę młodzieży, która wniosła na swoich ramionach z Hali Kondratowej 200 kg cementu, 1200 kg piasku oraz wodę do betonu. Betonem zapełniono wyrwę w podstawie krzyża oraz wzmocniono skały szczytu.
Krzysztof Szafrański, członek klubu wysokogórskiego i uczestnik polskiej wyprawy alpinistycznej w Andach, zabezpieczył krzyż przed korozją, malując go na kolor seledynowy.
W 2000 roku na krzyż został wmontowany witraż z Chrystusem Miłosiernym i napis: " Jezu ufam Tobie".
W czerwcu i lipcu 2009 roku przeprowadzony został kolejny remont krzyża. Wzmocniono jego fundament , oraz wymieniono powłokę chroniącą przed korozją.

Krzyż stojący nad górującym nad Zakopanem Giewontem stanowi charakterystyczny i bardzo dobrze rozpoznawalny element. Jest on jednak bardzo niebezpieczny podczas burzy, gdyż ściąga pioruny. Największy wypadek miał miejsce 19 sierpnia 1937 roku, gdy podczas pielgrzymki od uderzenia pioruna zginęły 4 osoby, a 13 zostało porażonych.











Brak komentarzy:

Prześlij komentarz